رادیوگرافی های با مواد حاجب

آموزش‌ لازم برای انجام رادیوگرافی ‌های با مواد حاجب

بررسی قسمت‌های فوقانی دستگاه گوارش شامل مری، معده و دوازدهه:

 در این روش با استفاده خوراکی از محلول باریوم یا سایر مواد حاجب یا رادیولوژیک اقدام به بررسی مری، معده و دوازدهه می‌گردد.

چه زمان پزشک آزمایشات دستگاه گوارش فوقانی (UGI) را می خواهد؟

در بررسی علل تهوع، استفراغ، درد شکم، خونریزی‌های گوارشی و از دست دادن وزن بدن درخواست می‌گردد.

عکس‌برداری از سیستم گوارشی فوقانی چگونه است؟

از شما خواسته می‌شود که یک فنجان محلول باریوم همراه با آب کربنات‌دار بنوشید و رادیولوژیست یا تکنسین تصاویر حاجب شده از مری، معده و دوازده را با انجام مانورهای خاص با استفاده از X-Ray خواهد گرفت.

گاهی چند وضعیت نظیر ایستاده، نشسته یا خوابیده برای به دست آوردن بهترین رادیوگرافی نیاز می‌باشد.

چقدر قبل از انجام عکس‌برداری از گوارش باید ناشتا باشیم؟

8 ساعت قبل از انجام آزمایش ناشتایی کامل داشته باشید و همچنین از سیگار کشیدن نیز خودداری فرمایید.

بانوانی که در سنین باروری هستند و احتمال بارداری دارند باید قبل از رادیوگرافی پزشک خود را مطلع سازند.

  • از به همراه داشتن زیورآلات خودداری فرمایید.
  • لباس‌های مناسب بپوشید که در تعویض آن راحت باشید.
  • در صورتی که نیاز به مصرف داروهای خود دارید آن‌ها را با حداقل میزان آب میل نمایید.
عکس‌برداری از سیستم گوارشی فوقانی

عکس‌برداری از سیستم گوارشی چه مدت‌زمان می‌برد؟

انجام رادیوگرافی حدود 30-15 دقیقه به طور میانگین زمان می‌برد.

یک تا 3 روز پس از انجام رادیوگرافی مدفوع می‌تواند به علت باریوم سفید رنگ شود. مهم این است که باریوم از روده بزرگ دفع شود چراکه پس از مدتی سفت شده و باعث احتمال انسداد در روده گردد،

لذا 8-6 لیوان بزرگ مایعات پس از انجام آزمایش بنوشید که به تسهیل عبور باریوم از روده کمک شایانی می‌نماید.

چه مدت پس از انجام رادیوگرافی می‌توان مجدداً غذای معمول را شروع نمود؟

  • بلافاصله پس از انجام رادیوگرافی می‌توان رژیم غذایی معمولی را از سر گرفت.

آیا با وجود کولوستومی می‌توان بررسی سیستم گوارشی فوقانی را انجام داد؟

  • بله- اگر فردی دارای کولوستومی ‌باشد، شستشوی روده از طریق کولوستومی پس از آخرین رادیوگرافی انجام شده و مجدداً صبح روز بعد نیز شستشو تکرار می‌گردد.

رادیوگرافی بررسی روده باریک SBS

در این روش بررسی روده باریک با استفاده از بلع باریوم یا سایر موارد حاجب محلول در آب و X-Ray انجام می‌شود.

این رادیوگرافی اغلب همراه با بررسی دستگاه گوارشی فوقانی (UGI) درخواست می‌گردد.

انجام رادیوگرافی روده باریک چه مدت ‌زمان می‌برد؟

با توجه به تحرک روده باریک، مسیر عبور حرکت باریوم هر 5/0 ساعت تا یک ساعت و نیم بررسی می‌شود لذا به طور میانگین زمانی که برای انجام آن مصرف می‌شود، 4-2 ساعت خواهد بود. البته در صورت مشکلات حرکتی در روده ممکن است زمان میانگین دچار تغییراتی نیز گردد.

رادیوگرافی بررسی روده باریک SBS

چه مواردی را باید قبل از انجام رادیوگرافی روده رعایت کرد؟

قبل و بعد از انجام رادیوگرافی روده چه بخوریم؟

از 8 ساعت قبل از انجام رادیوگرافی ناشتایی کامل داشته باشید.

بلافاصله پس از اتمام رادیوگرافی می‌توان رژیم غذایی معمول را از سر گرفت و مصرف دارو با حداقل میزان مایعات را ادامه دهید.

ممکن است برای تسریع خروج ماده حاجب نیاز به مصرف مسهل داشته باشید پس از اتمام آزمایش ممکن است برای 3-1 روز مدفوع با باریوم مقداری سفید شود.

برای جلوگیری از سفت شدن باریوم در روده و در نتیجه احتمال انسداد در روده نیاز است که باریوم از روده بزرگ تخلیه گردد، لذا 8-6 لیوان بزرگ مایع پس از انجام آزمایش مصرف کنید.

باریوم انما (Barium Enema)

یک آزمایش و بررسی کولون با روده بزرگ استفاده از ماده حاجب باریوم یا سایر مواد حاجب محلول در آب می‌باشد که به وسیله آن می‌توان بسیاری از اختلالات و بیماری‌های مهم روده بزرگ را تشخیص داد.

آماده‌سازی بیماران جهت انجام باریوم انما

رژیم غذایی مایع در وعده‌هایی غذایی روز قبل انجام آزمایش توصیه می‌شود که شامل موارد زیر می‌باشد:

??نوشیدنی‌های صاف بدون دانه (شامل آب سیب، انگور سفید، لیمو)

??آب

??چای و قهوه (بدون شیر و کرم‌های لبنیاتی)

??سوپ صاف ‌شده

??آب ‌گوشت پخته شده

??ژله بدون تکه‌های میوه

??بستنی یخی که رنگ آن قرمز و بنفش نباشد.

حدود 12-16 ساعت قبل از انجام عکس‌برداری، یک شیشه روغن کرچک با هم حجم آب مخلوط شده و مصرف خوراکی گردد و از حدود 8 ساعت قبل از انجام عکس‌برداری ناشتایی رعایت گردد.

تذکر: بدیهی است در مواردی که مشکلات در زمینه مصرف روغن کرچک وجود دارد، با هماهنگی پزشک رادیولوژیست، جانشین‌های دارویی به‌صورت قرص وجود دارند.

باریوم انما

چه مواردی را باید در انجام باریوم انما رعایت کنیم؟

الف) اگر فرد دیابتیک هستید و نیاز به مصرف انسولین دارید قبل از شروع به آماده‌سازی روده‌ای با پزشک خود مشورت نمایید.

ب) قبل از شروع به آماده‌سازی و تخلیه روده، اگر مبتلا به بیماری‌های التهابی سیستم گوارشی نظیر کرون یا کولیداولسروز هستید با پزشک خود مشورت نمایید.

ج) در صورت ابتلا به اسهال مزمن شدید قبل از آماده‌سازی روده‌ای پزشک خود را در جریان قرار دهید.

د) مانند تمام تصویربرداری حاوی اشعه x در صورت حاملگی یا شک به حاملگی حتماً پزشک و کارشناس تصویربرداری را مطلع فرمایید.

پس انجام باریوم انما کی می‌توان مجدداً غذای معمولی خورد؟

بلافاصله پس از انجام رادیوگرافی می‌توان رژیم غذایی معمولی خود را از سر گیرید. پس از انجام عکس‌برداری روده بزرگ، مراجعه‌کننده بلافاصله از بخش رادیولوژی ترخیص خواهد شد و هیچ ممانعتی از فعالیت‌های فیزیکی و اجتماعی وجود ندارد.

رادیولوژی پیلوگرام داخل وریدی (IVP)

در این روش با تزریق ماده حاجب محلول در آب، بررسی سیستم ادراری انجام می‌شود.

چه نکاتی را باید قبل از انجام IVP در نظر داشت؟

  • در صورت تهیه ماده حاجب به شرایط نگهداری درج شده بر روی دارو توجه فرمایید.
  • در صورت هرگونه آلرژی به مواد دارویی یددار یا غذاهای دریایی، پزشک خود را مطلع فرمایید.

اگر این اواخر عکس رنگی از سیستم گوارشی یا ادراری خود به عمل‌ آورده‌اید، قبل از انجام رادیوگرافی، پزشک و تکنسین را در جریان قرار دهید

تخلیه روده برای رادیولوژی از مجاری ادراری

به طور کلی برای مشاهده دقیق سیستم ادراری سایه‌های اضافی نظیر مواد مدفوعی می‌بایست حذف گردند.

حدود 12-16 ساعت قبل از انجام رادیوگرافی یک شیشه حدود cc35 محلول روغن کرچک نوشیده شود اگر از پودر سیترات منیزیم استفاده می‌شود cc25 از آب هم‌دما با درجه اتاق را پودر مخلوط نموده و به هم بزنید و پس از 20 دقیقه محلول را بنوشید. روغن کرچک به علت ایجاد مدفوع آبکی ممکن است حداکثر تا 24 ساعت باعث کرامپ‌های شکمی گردد.

تخلیه روده برای رادیولوژی از مجاری ادراری

در افراد دیابتی برای رادیولوژی مجرای ادراری چه مواردی باید رعایت شود؟

جهت جلوگیری از کم‌آبی بدن حداقل ساعتی یک لیوان آب برای 4 ساعت قبل از انجام رادیوگرافی و پس از انجام تزریق توصیه می‌شود.

به جای آب می‌توان نوشیدنی‌های صاف‌شده را نیز جایگزین نمود.

اگر فرد دیابتیک در داروهای خود از لازیکس استفاده می‌کند از 24 ساعت قبل از تزریق ماده حاجب به قطع آن مبادرت نماید.

از بیمار یک رگ از ناحیه بازو گرفته می‌شود و سپس متناسب با شرایط بیمار تزریق ماده حاجب محلول در آب انجام می‌شود و گرافی‌های مورد نیاز از ناحیه شکم بیمار در فواصل معین گرفته می‌شود.

بهتر است تا پایان دوره انجام رادیوگرافی جهت احتمال واکنش حساسیتی رگ بیمار حفظ گردد.

هیستروسالپنگوگرافی (رحم‌لوله‌نگاری) برای چه کسانی است؟

در چه زمانی از سیکل قاعدگی رحم‌ لوله ‌نگاری انجام می‌شود؟

به طور معمول این روش تشخیص درمانی پس از خاتمه خونریزی قاعدگی و قبل از تخمک‌گذاری انجام شده که برای بسیاری از بانوان روز 10-7 از شروع قاعدگی می‌باشد. در مواردی که سیکل قاعدگی منظم نباشد باید با پزشک مربوطه مشورت نمود.

هیستروسالپنگوگرافی (رحم‌لوله‌نگاری)

قبل از انجام رحم‌لوله‌نگاری چه توصیه‌هایی می‌شود؟

به طول کلی انجام این روش به علت انقباضات رحمی می‌تواند مقداری با ناراحتی همراه باشد و عامل تشدیدکننده آن نیز اضطراب و دلهره بیمار از انجام این اقدام است لذا بیماران می‌توانند قبل از انجام این روش از داروهای ضد اسپاسم و ضد درد کودئینی استفاده کنند. همچنین با نظر پزشک از 24 ساعت قبل از انجام رادیوگرافی مصرف آنتی‌بیوتیک مناسب تجویز می‌گردد.

  • قبل از انجام HSG توصیه به تخلیه مثانه می‌گردد.
  • از یک روز قبل، جهت کاهش احتمال عفونت از مقاومت پرهیز نمایید.
  • دو ساعت قبل از انجام آزمایش از خوردن و نوشیدن امتناع فرمایید.
  • در صورت سابقه آلرژِی قبلی به مواد حاوی ید به علت استفاده از بتادین جهت ضدعفونی محل و همچنین مواد حاجب حاوی ید، قبل از انجام هیستروسالپنگوگرافی پزشک خود را جهت جلوگیری از واکنش‌های آلرژیک آگاه نمایید.
  • از دو روز قبل از انجام هیستروسالپنگوگرافی داروهای کاهنده قند خون نظیر مت فورمین را به علت واکنش با ماده حاجب قطع کنید و یک روز پس از انجام آزمایش مجدداً شروع نمایید.

هیستروسالپنگوگرافی چگونه انجام می‌شود؟

پس از استریل کردن موضع و قرار دادن دستگاه از طریق سوراخ خارجی سرویکس،cc10-8 ماده حاجب محلول در آب وارد حفره رحمی می‌شود که با حاجب نمودن حفره داخل رحم و لوله‌های رحمی عکس‌برداری با اشعه x به عمل می‌آید.

پس از انجام رحم لوله نگاری چه توصیه‌هایی می‌شود؟

  1. معمولاً انقباضات رحمی که به‌محض تزریق ماده حاجب به درون حفره رحمی ایجاد می‌شود، سریعاً از بین می‌رود و به طور کمتر شایعه تا 24 ساعت پس از تزریق ادامه می‌یابد.
  2. ترشحات آبکی خون‌آلود حداکثر تا یک روز می‌تواند وجود داشته باشد لذا استفاده از نوار بهداشتی کمک کننده است.
  3. به طور معمول استراحت به لگن به صورت عدم استفاده از تامپون، ممانعت از مقاربت و ورزش‌های سنگین تا 24 ساعت پس از انجام رادیوگرافی توصیه می‌شود.
  4. جهت جلوگیری از عفونت تا یک هفته پس از انجام رادیوگرافی مصرف آنتی‌بیوتیک‌های تجویز شده توسط پزشک ادامه یابد.
  5. دوش گرفتن پس از انجام رادیوگرافی ممانعتی ندارد ولی تا یک روز پس از انجام آن از شنا کردن و استفاده از وان حمام امتناع شود.

بهترین بیمارستان تهران – مجهزترین بیمارستان ایران

مقالات مرتبط

زنبیل خرید