سرطان دهانه رحم

آیا سرطان دهانه رحم (سرطان سرویکس) درمان قطعی دارد؟

 انواعی از ویروس پاپیلومای انسانی یا HPV، نقشی اساسی در ایجاد بیشتر انواع سرطان دهانه ی رحم بازی می‌کنند. این ویروس‌ها از طریق روابط جنسی منتقل می‌شوند.

وقتی افراد در معرض ویروس پاپیلومای انسانی قرار می‌گیرند، سیستم ایمنی بدن به طور معمول به مقابله با ویروس می‌پردازد و آن را شکست می‌دهد. با این وجود در درصد کمی از افراد، ویروس برای مدت زیادی زنده می‌ماند و موجب به راه افتادن روندی می‌شود که سلول‌های دهانه رحم را سرطانی می‌کند.

افراد می‌توانند ریسک ابتلای خود به سرطان دهانه رحم را با انجام معاینات (تست پاپ اسمیر) و دریافت واکسن ویروس پاپیلومای انسانی کاهش دهند.

علائم سرطان دهانه رحم و واژن

مراحل اولیه سرطان دهانه ی رحم معمولا هیچ علامت یا نشانه ای به همراه ندارد. علائم و نشانه‌هایی که افراد با انواع پیشرفته تر سرطان دهانه رحم تجربه می‌کنند عبارتند از:

چه زمانی برای سرطان سرطان سرویکس به پزشک مراجعه کنم؟

اگر با علائم یا نشانه‌هایی مواجه شدید که شما را نگران می‌کنند، حتما به پزشک معالج خود مراجعه کنید.

علت سرطان دهانه رحم در زنان

سرطان دهانه ی رحم زمانی رخ می‌دهد که سلول‌های سالم دهانه رحم شروع به تغییر (جهش) می‌کنند، این جهش‌ها معمولا در DNA این سلول‌ها رخ می‌دهد. DNA سلول‌ها شامل دستوراتی هستند که نحوه فعالیت سلول را مشخص می‌کنند.

سلول‌های سالم با سرعت مشخصی رشد می‌کنند و افزایش می‌یابند، و در زمان مشخصی نیز از بین می‌روند. جهش در سلول‌ها باعث می‌شود رشد و افزایش سلول‌ها خارج از کنترل شود و در زمان مشخص نیز مرگ سلول اتفاق نیافتد. جمع شدن سلول‌های غیرعادی موجب ایجاد توده (تومور) در بدن افراد می‌شود.

 سلول‌های سرطانی به بافت‌های نزدیک منتقل می‌شوند و می‌توانند از یک توده گسترش پیدا کنند و در نقاط دیگر بدن رشد کنند، به این پدیده متاستاز گفته می‌شود.

در حال حاضر علت ریشه ای بروز سرطان دهانه رحم مشخص نیست، با این حال شواهد نشان می‌دهند که ویروس پاپیلومای انسانی نقش کلیدی در ایجاد سرطان دهانه رحم دارد.

ویروس پاپیلومای انسانی مشکلی بسیار رایج است و بیشتر افرادی که به این بیماری دچار می‌شوند، درگیر سرطان نمی‌شوند. این بدان معنی است که عوامل دیگری نظیر محیط و سبک زندگی نیز در ابتلا به بیماری سرطان دهانه رحم موثر هستند.

انواع سرطان دهانه رحم

نوع سرطانی که فرد به آن مبتلا می‌شود در تعیین مسیر بیماری و درمان احتمالی آن موثر است. انواع اصلی سرطان دهانه ی رحم (سرطان سرویکس) عبارتند از:

سرطان سلول سنگ فرشی (فلسی)

این نوع از سرطان دهانه رحم در سلول‌های باریک و مسطح (سلول‌های سنگ فرشی) بخش بیرونی دهانه رحم رخ می‌دهد. این سلول‌ها به سمت واژن هدایت می‌شوند. بیشتر موارد ابتلا به سرطان دهانه رحم شامل سرطان سلول‌های سنگ فرشی می‌شوند.

آدنوکارسینوما

این نوع از سرطان دهانه رحم در سلول‌های ردیفی غدد که در کانال دهانه رحم وجود دارند ایجاد می‌شود.

مراحل سرطان دهانه رحم

تعیین مرحله سرطان دهانه رحم

اگر پزشک به این تشخیص برسد که بیمار با سرطان سرویکس درگیر است، آزمایش‌های بیشتر برای تعیین مرحله بیماری تجویز می‌کند. این مرحله به پزشک کمک می‌کند بهترین درمان مناسب با فرد را پیشنهاد نماید. تعیین مرحله بیماری معمولا شامل فعالیت‌های بعدی می‌شود:

درمان سرطان دهانه ی رحم

درمان سرطان دهانه رحم به چند عامل مختلف بستگی دارد. مواردی نظیر مرحله بیماری، مشکلات سلامتی فرد و ترجیحات وی، در انتخاب روش درمانی موثر هستند.

جراحی، پرتودرمانی، شیمی درمانی یا ترکیبی از این سه روش می‌تواند برای درمان سرطان دهانه رحم به کار رود. در عین حال روش‌های دیگری نیز وجود دارند که در ادامه شرح داده می‌شوند.

عمل جراحی سرطان دهانه رحم

سرطان دهانه رحم در مراحل اولیه معمولا با جراحی درمان می‌شوند. این که چه روشی برای فرد مناسب است، به اندازه سرطان، مرحله بیماری و تمایل فرد به بارداری در آینده بستگی دارد. گزینه‌هایی که در اختیار افراد هستند شامل موارد زیر می‌شوند:سرطان دهان

👈جراحی جهت برداشتن سلول‌های سرطانی

برای انواع کوچک سرطان دهانه ی رحم، برداشتن سلول‌های سرطانی با بیوپسی مخروطی گزینه مطلوبی برای بیماران است. این درمان شامل برداشتن تکه ای مخروطی شکل از بافت دهانه رحم می‌شود، اما باقی دهانه رحم را دست نخورده باقی می‌گذارد. افرادی که با این روش درمان می‌شوند می‌توانند در آینده باردار شوند.

👈جراحی برای برداشتن دهانه رحم ( تراکلکتومی )

مراحل اولیه سرطان دهانه رحم می‌تواند با کمک روش رادیکال تراکلکتومی درمان شود. در این روش دهانه رحم و بافت‌های اطراف آن برداشته می‌شوند. در این حالت رحم دست نخورده باقی می‌ماند و بدین ترتیب افراد می‌توانند در آینده نیز باردار شوند.

👈جراحی برداشتن دهانه رحم و رحم ( هیسترکتومی )

بیشتر بیماران مراحل اولیه سرطان دهانه رحم با کمک هیسترکتومی رادیکال درمان می‌شوند. این عمل شامل برداشتن دهانه رحم، رحم، بخشی از واژن و گره‌های لنفاوی اطراف نیز می‌شود. هیسترکتومی می‌تواند مراحل اولیه سرطان دهانه رحم را درمان کند و مانع از عود کردن مجدد این بیماری شود. اما برداشتن رحم در این روش، باردار شدن در آینده را غیرممکن می‌کند.

هیسترکتومی حداقل تهاجمی نیز یکی از گزینه‌های در اختیار بیماران محسوب می‌شود. این روش شامل انجام برش‌هایی کوچک در شکم می‌شود و یکی از گزینه‌های افراد در مراحل اولیه سرطان دهانه رحم به حساب می‌آید. افرادی که با این روش درمان می‌شوند با سرعت بیشتری بهبود پیدا می‌کنند و زمان کمتری را در بیمارستان بستری می‌شوند.

اما بعضی از پژوهش‌ها در کارآمدی این روش در مقایسه با نوع سنتی تردید دارند. بدین ترتیب در انتخاب درمان مطلوب برای سرطان دهانه رحم، مشورت در مورد تمامی گزینه‌ها، مزیت‌ها و معایب آنها با پزشکان معالج اهمیت زیادی دارد.

پرتودرمانی سرطان دهانه رحم

پرتودرمانی (رادیوتراپی) از پرتوهای انرژی قدرتمند نظیر اشعه ایکس یا پروتون‌ها برای کشتن سلول‌های سرطانی استفاده می‌کند. پرتو درمانی معمولا در کنار شیمی درمانی به عنوان درمان اصلی سرطان دهانه رحم رشد یافته (با درجه پیشرفت بالاتر) به کار می‌رود.

در بعضی از بیماران، استفاده از پرتودرمانی پس از جراحی تجویز می‌شود، این بیماران با ریسک بازگشت سرطان مواجه هستند و با این روش از گسترش سلول‌های سرطانی در آینده جلوگیری می‌شود. پرتودرمانی می‌تواند به شکل‌های زیر استفاده شود:

پرتو درمانی بیرونی

در این روش تشعشعات پرتودرمانی در بیرون از بدن به ناحیه سلول‌های سرطانی هدایت می‌شود.

پرتو درمانی بیرونی

در این روش دستگاهی که با مواد رادیو اکتیو پر شده است، درون واژن قرار داده می‌شود، این عمل معمولا تنها برای چند دقیقه انجام می‌گیرد (براکی تراپی).

استفاده همزمان از روش درونی و بیرونی

اگر فرد وارد دوران یائسگی خود نشده باشد، پرتو درمانی می‌تواند این فرآیند را تسریع کند. اگر بیمار بخواهد در آینده و پس از پرتودرمانی باردار شود، بهتر است موضوع را با پزشک خود در میان بگذارد تا بتواند از روش‌های نگهداری تخمک‌ها پیش از شروع درمان استفاده کند.

شیمی درمانی سرطان دهانه رحم

شیمی درمانی نوعی درمان دارویی است که از مواد شیمیایی برای کشتن سلول‌های سرطانی استفاده می‌کند. این درمان معمولا از طریق وریدی یا قرص به بیمار داده می‌شود. گاهی نیز از هر دو روش به صورت همزمان استفاده می‌شود.

برای انواع پیشرفته تر از سرطان دهانه رحم، دوزهای پایین شیمی درمانی در کنار پرتودرمانی به کار می‌روند، زیرا شیمی درمانی می‌تواند آثار درمانی پرتودرمانی را تقویت کند. دوزهای بالاتر شیمی درمانی می‌توانند برای کمک به کنترل علائم انواع بسیار پیشرفته تر سرطان به کار برده شوند.

دارو رسانی هدفمند

درمان دارو رسانی هدفمند بر نقاط ضعف موجود در سلول‌های سرطانی متمرکز است. با هدف قرار دادن این بخش از سلول‌های سرطانی، دارورسانی هدفمند می‌تواند این سلول‌ها را از بین ببرد. درمان دارورسانی هدفمند معمولا در کنار شیمی درمانی استفاده می‌شود. این گزینه معمولا برای انواع پیشرفته سرطان دهانه رحم کاربرد بیشتری دارد.

 ایمونوتراپی سرطان دهانه رحم

ایمنی درمانی یا ایمونوتراپی نوعی درمان دارویی است که به سیستم ایمنی برای مقابله با سلول‌های سرطانی کمک می‌کند. سیستم ایمنی بدن افراد در مقابله با سلول‌های سرطانی قادر به حمله نیست، زیرا این سلول‌های سرطانی پروتئین‌هایی را تولید می‌کنند که آنها را در مقابل سیستم ایمنی غیرقابل شناسایی می‌کنند. ایمنی درمانی یا ایمونوتراپی به وسیله ایجاد مزاحمت در این فرآیند به سیستم ایمنی بدن کمک می‌کند. در سرطان دهانه رحم، ایمونوتراپی برای انواع پیشرفته و زمانی که روش‌های دیگر به خوبی عمل نمی‌کنند تجویز می‌شود.

مراقبت‌های تسکینی

مراقبت‌های تسکینی نوعی مراقبت دارویی ویژه هستند که به تسکین درد و کاهش علائم موارد شدید بیماری کمک می‌کنند. متخصصان مراقبت‌های تسکینی با بیمار، خانواده وی و پزشکان همکاری می‌کنند تا بدین ترتیب پشتیبانی بیشتری برای درمان و مراقبت‌های فرد ایجاد کنند.

زمانی که مراقبت‌های تسکینی در کنار درمان‌های مناسب دیگر به کار برده شوند، افراد مبتلا به سرطان احساس بهتری خواهند داشت و مدت زمان زندگی آنها نیز افزایش می‌یابد.

مراقبت‌های تسکینی معمولا توسط تیمی از پزشکان، پرستاران و متخصصان دیگر فراهم می‌شوند. تیم‌های ارائه دهنده این خدمات با هدف بهبود کیفیت زندگی بیماران سرطانی و خانواده‌های آنها فعالیت می‌کنند. این شکل از مراقبت‌ها در کنار درمان‌های دیگر برای بیمار تجویز می‌شوند تا اثرگذاری درمان را به حداکثر برسانند.

تست های سرطان دهانه رحم

غربالگری سرطان دهانه رحم

تست‌های غربالگری می‌توانند به شناسایی سرطان سرویکس و سلول‌های پیش سرطانی کمک کنند. اغلب دستورالعمل‌ها توصیه می‌کنند که غربالگری سرطان سرویکس و تغییرات سلول‌های پیش سرطانی از سن 21 سالگی آغاز شود. تست‌های غربالگری عبارتند از:

تشخیص سرطان دهانه رحم با پاپ اسمیر

در آزمایش پاپ، پزشک به خراشیدن و برداشتن سلول‌ها از دهانه رحم می‌پردازد. این سلول‌ها به آزمایشگاه فرستاده می‌شوند و در آن جا مورد بررسی قرار می‌گیرند. آزمایش پاپ یا پاپ اسمیر می‌تواند وجود سلول‌های غیرعادی در دهانه رحم را مشخص کند. این آزمایش همچنین سلول‌های سرطانی و سلول‌هایی که خطر بروز سرطان دهانه رحم را افزایش می‌دهند را شناسایی می‌کند.

تست DNA ویروس پاپیلومای انسانی

تست DNA ویروس پاپیلومای انسانی شامل بررسی سلول‌های نمونه برداری شده از دهانه رحم می‌باشد. این تست وجود عفونت به هر نوع ویروس پاپیلومای انسانی که می‌تواند موجب ایجاد سرطان دهانه رحم شود را مشخص می‌کند.

در چنین شرایطی برای استفاده از روش‌های غربالگری، بهتر است با پزشک خود مشورت کنید.

تشخیص سرطان دهانه رحم

اگر پزشک به بیماری سرطان دهانه رحم مشکوک شود، روال معاینه دقیق تری را آغاز می‌کند. در این شرایط از یک ابزار بزرگ نمایی ویژه (کلونوسکوپ) برای بررسی سلول‌های غیرعادی استفاده می‌شود. در بررسی کلونوسکوپی، پزشک نمونه‌هایی از سلول‌های دهانه رحم بر می‌دارد و این نمونه‌ها را به آزمایشگاه ارسال می‌کند. برای برداشت بافت، پزشک ممکن است از روش‌های زیر استفاده کند:

نمونه برداری یا بیوپسی پانج
 این روش شامل استفاده از یک ابزار تیز برای بریدن نمونه‌های کوچکی از بافت دهانه رحم می‌شود.

کورتاژ اندوسرویکال
در این روش از ابزاری کوچک و قاشق مانند (کورت) یا برسی باریک برای خراشیدن بافت نمونه از دهانه رحم استفاده می‌شود.

اگر نتایج حاصل از نمونه برداری بافت‌ها نگران کننده باشد، پزشک ممکن است به تجویز یکی از تست‌های زیر بپردازد:

استفاده از نوعی حلقه سیم الکتریکی
در این روش از یک سیم الکتریکی با ولتاژ پایین برای برداشت نمونه بافت کوچکی استفاده می‌شود. به طور معمول این روش با کمک بی حسی موضعی و در مطب پزشکان انجام می‌شود.

بیوپسی مخروطی
این روش به پزشک اجازه می‌دهد به نمونه برداری از لایه‌های عمیق تر سلول‌های دهانه رحم بپردازد. بیوپسی مخروطی معمولا در بیمارستان و با بیهوشی کامل انجام می‌شود.

مقالات مرتبط

اخبار بیمارستان

طرح درمان سرپائی کووید – 19

اطلاعیه طرح درمان سرپائی کووید – 19 با آخرین متدهای علمی زیر نظر برترین متخصصان کشور با مراجعه حضوری بیماران به صورت روزانه در اورژانس

اخبار بیمارستان

روز جهانی بهداشت دست

15 اردیبهشت مصادف با 5 may روز جهانی بهداشت دست نام دارد. سالانه سازمان جهانی بهداشت (WHO) کمپین {دست های تمیز ، نجات بخش زندگی}

تغذیه سالم در دوران کرونا
اخبار بیمارستان

تغذیه سالم در دوران کرونا

عملکرد سیستم ایمنی بدن نقشی مهمی در پیشگیری از بیماریهای تنفسی ازجمله بیماری کووید19 دارد. کمبود دریافت غذایی و ویتامین ها مثل ویتامین C و

زنبیل خرید