متخصص خون

متخصص خون چه کاری انجام میدهد؟

زمان مراجعه به متخصص هماتولوژی

اگر پزشک عمومی شما توصیه کرد که به متخصص خون (هماتولوژیست) مراجعه کنید، شاید به‌ این‌ علت است که شما در خطر وضعیتی هستید که گلبول‌های قرمز و سفید خون، پلاکت‌ها، رگ‌های خونی، مغز استخوان، غدد لنفاوی یا طحالتان را درگیر کرده است. برخی از این شرایط عبارتند از:

??هموفیلی :  بیماری که از لخته شدن خون جلوگیری می‌کند.

??عفونت : وجود عفونت در خون

??سرطان خون : سرطانی که بر سلول‌های خونی اثر می‌گذارد.

??کم‌خونی سلول داسی : بیماری که از حرکت آزادانهٔ گلبول‌های قرمزِ داخل سیستم گردش خون شما جلوگیری می‌کند.

??ترومبوز وریدی عمقی : وضعیتی که در رگ‌ها، خون لخته می‌شود.

??کم خونی : وضعیتی که در آن بدن شما گلبول‌های قرمز به‌اندازه کافی ندارد.

??تالاسمی : وضعیتی که بدن، هموگلوبین کافی تولید نمی‌کند.

??لنفوم : سرطانی که بر غدد لنفاوی و رگ‌ها اثر می‌گذارد.

آزمایش‌های رایج هماتولوژی کدم‌اند؟

هماتولوژی پژوهش کردن درباره خون است، به‌ویژه بر چگونگی تأثیر خون بر سلامتی یا بیماری. آزمایش‌های هماتولوژی، شامل ‌آزمایش‌هایی روی خون، پروتئین خون و اندام‌های تولیدکننده خون می‌شوند. این آزمایش‌ها می‌توانند وضعیت‌های خونی از این‌ دست را ارزیابی کنند:

هماتولوژی

برخی از آزمایش‌های هماتولوژی

آزمایش‌ها می‌توانند همیشگی و منظم باشند یا ممکن است برای تشخیص وضعیتی جدی در شرایط اضطراری، از آن‌ها کمک خواست. در بیشتر موقعیت‌ها، نتایج آزمایش خون، ارزیابی دقیقی از وضعیت بدن می‌دهد و همچنین از چگونگی تأثیرات داخلی و خارجی که بر سلامت بیمار اثر می‌گذارند.

آزمایش کامل شمارش خون

آزمایش شمارش کامل خون یا FBC آزمایشی همیشگی است که سه جزء مهم یافته شده در خون را ارزیابی می‌کند:

سلول‌های گلبول سفید، سلول‌های گلبول قرمز و پلاکت‌ها. دلایل زیادی برای انجام این آزمایش وجود دارد اما دلایل رایج، از این قبیل‌اند: عفونت، کم‌خونی و بیماری‌های مشکوک به هماتو-انکولوژیک.

آزمایش گلبول‌های سفید خون (WBC)

گلبول‌های سفید مسئول همیاری در فرایند دفاع بدن در مبارزه با بیماری‌ها و امراض هستند. دانستن اینکه چه تعداد گلبول سفید در خون وجود دارد، می‌تواند سنجشی گران‌بها برای تشخیص و درمان گستره‌ای از بیماری‌ها باشد. افزایش تعداد این سلول‌ها در افرادی که با عفونت مبارزه می‌کنند یا از کم‌خونی رنج می‌برند، رایج است.

آزمایش هموگلوبین

بدون هموگلوبین، اکسیژن نمی‌تواند در بدن بچرخد. این پروتئینِ غنی از اکسیژن، برای زندگی کردن حیاتی است، اما به علت شرایطی ممکن است کم‌ و‌ زیاد شود. کم‌آبی، نارسایی احتقانی قلب و بیماری انسداد مزمن ریوی همگی باعث افزایش میزان هموگلوبین می‌شوند حال‌ آنکه از دست داد خون، کم‌خونی، بیماری کبد و لنفوم نتیجهٔ کاهش آن است.

هماتوکریت و پلاکت‌ها

هماتوکریت یا HCT، همان‌گونه که در گرو‌های پزشکی شناخته‌شده است، نسبت پلاسما به گلبول‌های قرمز خون است. پلاسما مسئول اجزای مایع در خون است. آزمایش HCT معمولاً زمانی انجام می‌شود که سطح هیدراتسیون ( ترکیب‌شدگی با آب) و کم‌خونی، مشکوک به ایجاد مشکل باشد. سطح HCT به‌اندازه میزان هموگلوبین می‌تواند تأثیر بگیرد.

اگر پزشکان به کم‌خونی مشکوک شدند، طبیعی است که در آن‌ واحد آزمایش‌های گلبول‌های قرمز، هموگلوبین و هموتراتیک را انجام دهند.

پلاکت‌های خون هم مسئول لختگی خون هستند. بدون آن‌ها، خونریزی زخم ادامه می‌یابد و برای قطع کردن جریان خون به مراقبت‌های فوری پزشکی نیاز می‌شود. سطح بالای پلاکت می تواند نتیجه شرایط التهابی مانند ضربه‌های ناگهانی، عفونت حاد و تعدادی از سرطان‌های بدخیم باشد. کاهش سطح پلاکت‌ها به علت کم‌خونی، اختلال‌های انعقادی مثل کم‌خونی سلول داسی، مسمومیت با الکل و عفونت است.

آزمایش کمبود ویتامین B12

کمبود ویتامین B12 باعث می‌شود که بیمار احساس خستگی، ضعیف و بی انرژی داشته باشد. یک آزمایش خون ساده مشخص می‌کند که آیا سطح ویتامین B12 کاهش‌یافته یا خیر. این ویتامین برای سلامت گلبول‌های خون و رشته‌های عصبی و DNA پایدار ضروری است. اگر کمبودی مشخص شود، کنترل این وضعیت با مصرف مکمل، تغییراتی در رژیم غذایی و تزریق ویتامین آسان است.

آزمایش غربالگری عفونت غدد لنفاوی

مونو نوکلئوز عفونی که به عفونت غدد لنفاوی مشهور است، با ویروس اپستین بار ایجاد می‌شود. این بیماری می‌تواند وضعیتی جدی و بسیار مسری باشد. آزمایش مونو نوکلئوز مسئول یافتن‌ آنتی‌بیوتیک‌هایی است که دستگاه ایمنی بدن در هنگام مبارزه با عفونت تولید می‌کند.

آزمایش قند خون

آزمایش قند خون انجام می‌شود تا نشان دهد که بیمار تا چه حد قادر بوده در طول چند ماه دیابت خود را کنترل کند. این آزمایشی سریع برای نشان دادن میزان گلوکوز در خون نیست. اما آزمایشی بسیار دقیق است و هرگز نباید جایگزین آزمایش روزانه و همیشگی قند شود.

آزمایش کلسترول

میزان بالای کلسترول با بیماری‌های قلبی و دیگر  شرایط کشندهٔ بالقوه تا مدتی مرتبط بوده است. آزمایش کلسترول پزشک را آگاه می‌کند که آیا بیمار باید برای کاهش کلسترول اقدامی کند و آیا درمان‌های بعدی نیاز است یا خیر. خود آزمایش خون، دربرگیرندهٔ آزمایشِ کلی کلسترول، کلسترول LDL (بد)، کلسترول HDL (خوب)، تری گلیسیرید و ضریب خطر بیمار است.

ارائه مشخصاتی درباره کلیه‌ها

کلیه‌ها مسئولیت مدیریت پسماند‌های زیاد و پاک‌سازی بدن را بر عهده دارند. مشخصات کلیه‌ها می‌تواند تصویری آنی از عملکرد کلیه‌ها ارائه دهند. آزمایش خون شامل آزمایش میزان کراتین و نیتروژن اوره خون است که هر دو برای عملکرد سالم کلیه‌ها هستند.

آزمایش گلبول‌های قرمز خون (RBC)

افزایش تعداد گلبول‌های قرمز خون می‌تواند به علت کم‌آبی، استرس و اضطراری یا نارسایی مغز استخوان باشد. کم شدن این سلول‌ها ممکن است نتیجهٔ شیمی درمانی، بیماری‌های التهابی مزمن، از دست دادن خون یا انواع سرطان باشد.

کار متخصص خون چیست؟

هماتولوژیست‌ها روش‌های درمان، معالجه و شیوه‌های زیاد دیگری را که با خون و مغز استخوان مرتبط باشد، انجام می‌دهند. به طور خلاصه می توان گفت که هماتولوژیست‌ها کارهای زیر را انجام می‌دهند:

به دلیل اینکه بیماری‌های خونی تقریباً می‌توانند بر هر ناحیه‌ای از بدن اثر گذارند، معمولاً متخصص خون با متخصصان پزشکی دیگر همکاری می‌کند، خصوصاً با متخصصان داخلی، آسیب شناسان، رادیولوژیست‌ها و انکولوژیست‌ها.

هماتولوژیست‌ها کودکان و بزرگ‌سالان را معالجه می‌کنند. آن‌ها ممکن است در بیمارستان، مراکز درمانی یا آزمایشگاه‌ها فعالیت کنند.

مقالات مرتبط

اخبار بیمارستان

طرح درمان سرپائی کووید – 19

اطلاعیه طرح درمان سرپائی کووید – 19 با آخرین متدهای علمی زیر نظر برترین متخصصان کشور با مراجعه حضوری بیماران به صورت روزانه در اورژانس

اخبار بیمارستان

روز جهانی بهداشت دست

15 اردیبهشت مصادف با 5 may روز جهانی بهداشت دست نام دارد. سالانه سازمان جهانی بهداشت (WHO) کمپین {دست های تمیز ، نجات بخش زندگی}

تغذیه سالم در دوران کرونا
اخبار بیمارستان

تغذیه سالم در دوران کرونا

عملکرد سیستم ایمنی بدن نقشی مهمی در پیشگیری از بیماریهای تنفسی ازجمله بیماری کووید19 دارد. کمبود دریافت غذایی و ویتامین ها مثل ویتامین C و

زنبیل خرید