نوار مغز

نوار مغز (eeg) چه چیزی را نشان می دهد؟

الکتروانسفالوگرام (EEG) یا نوار مغز آزمایشی است که برای ارزیابی فعالیت الکتریکی مغز استفاده می شود. سلول های مغزی از طریق تکانه های عصبی با یکدیگر ارتباط برقرار می کنند.

آزمایش نوار مغز می تواند برای کمک به تشخیص مشکلات احتمالی مرتبط با این فعالیت به کار گرفته شود. نوار مغز الگو های امواج مغز را پیگیری و ثبت می کند.

در این آزمایش صفحات فلزی کوچکی به نام الکترود با استفاده از سیم هایی به پوست سر متصل می شوند. الکترود ها تکانه های الکتریکی مغز را ارزیابی کرده و پیام هایی را به کامپیوتر ثبت کننده نتایج ارسال می کنند. تکانه های الکتریکی در گزارش آزمایش نوار مغز به صورت خطوطی موج مانند هستند که از قله ها و دره ها تشکیل شده اند. این خطوط امکان ارزیابی سریع طبیعی بودن الگو ها را می دهند.

 هر گونه موارد غیر طبیعی در این آزمایش می تواند بیانگر تشنج یا دیگر اختلالات مغزی باشد.

نوار مغز چه چیزی را نشان میدهد؟

نوار مغز برای تشخیص مشکلاتی انجام می شود که در فعالیت الکتریکی مغز به وجود آمده و می توانند با برخی اختلالات مغزی ارتباط داشته باشند. اطلاعات موجود در نوار مغز می توانند ابتلا یا عدم ابتلا به انواع متعددی از مشکلات مغزی را تایید کنند. از جمله این مشکلات می توان به موارد زیر اشاره کرد:

همچنین، امکان دارد نوار مغز برای تعیین میزان فعالیت مغزی افرادی استفاده شود که در کما به سر می برند. این آزمایش همچنین می تواند برای پایش فعالیت مغز در حین جراحی آن نیز به کار رود.

آیا گرفتن نوار مغز ضرر دارد؟

انجام نوار مغز با هیچ خطری همراه نبوده و این آزمایش کاملا بی خطر و ایمن است. برخی انواع نوار مغز شامل نور ها و دیگر محرک ها نمی شوند. در صورتی که نوار مغز هیچ گونه ناهنجاری را نشان ندهد، امکان دارد از مواردی همچون نور های چشمک زن یا تنفس سریع استفاده شده تا به تحریک بروز هر گونه ناهنجاری پنهان کمک شود.

هنگامی که فرد به صرع یا دیگر اختلالات تشنجی ابتلا دارد، محرک های موجود در آزمایش همچون نور چشمک زن می توانند سبب بروز تشنج شوند. تکنسینی که نوار مغز را انجام می دهد به گونه ای آموزش دیده تا بروز هر گونه موقعیت احتمالی را مدیریت کند.

چگونه برای آزمایش نوار مغز آماده شوم؟

غذا و دارو ها

از آنجایی که کافئین می تواند بر نتیجه آزمایش تاثیر گذار باشد افراد باید از مصرف این ماده در روز آزمایش خودداری کنند. بیماران می توانند دارو های خود را طبق معمول مصرف کنند مگر اینکه پزشک توصیه دیگری داشته باشد.

دیگر موارد احتیاط

موهای خود را از شب قبل یا در روز آزمایش شستشو داده اما از مصرف مواردی همچون اسپری، ژل، نرم کننده و … خودداری کنید. الکترودها با استفاده از برچسب های مخصوصی به پوست سر می چسبند. مصرف محصولات مو می تواند این اتصال را دشوار کند.

در صورتی که نیاز باشد تا بیمار در حین فرایند خواب باشد، پزشک از او درخواست می کند تا شب قبل از آزمایش به مقدار اندک خوابیده یا کاملا بیدار بماند.

در طول آزمایش EEG چه اتفاقی می افتد؟

بیماران در حین آزمایش احساس ناراحتی نداشته یا میزان آن اندک است. الکترود ها هیچ گونه احساسی را به فرد منتقل نکرده و تنها امواج مغزی را ثبت می کنند. در پایین برخی موارد قابل انتظار در نوار مغز آورده شده اند:

در این فرایند یک تکنسین دور سر را اندازه گرفته و جهت تعیین محل اتصال الکترودها پوست سر را با استفاده از ماژیکی مخصوص علامت گذاری می کند. سپس، با هدف بهبود کیفیت ثبت امواج مغز به نواحی علامت گذاری شده پمادی مخصوص اعمال می شود. پس از این مرحله، الکترود ها با استفاده از چسبی مخصوص به پوست سر متصل می شوند.

گاهی اوقات، به جای این مراحل یک کلاه پلاستیکی دارای الکترود بر سر بیمار گذاشته می شود. الکترود ها از طریق سیم ها به ابزاری وصل می شوند که امواج مغزی را تقویت کرده و آن ها را بر روی کامپیوتر ثبت می کند.

پس از قرار گیری الکترود ها فرایند ثبت نوار مغز می تواند تا 60 دقیقه به طول انجامد. در برخی شرایط نیاز است تا بیمار در حین انجام آزمایش خواب باشد. در این موارد، امکان دارد آزمایش زمان بیشتری طول بکشد. فرد در ابتدای فرایند در وضعیتی راحت قرار گرفته و چشمان خود را خواهد بست. تکنسین در زمان های متفاوتی از فرد خواهد خواست تا چشمان خود را باز یا بسته کرده، چندین محاسبه ساده انجام داده، یک پاراگراف را خوانده، یک تصویر را تماشا کرده، تنفس عمیق انجام داده یا به نوری چشمک زن نگاه کند. معمولا در حین فرایند انجام نوار مغز حرکات بدن فرد نیز به وسیله یک دوربین ثبت می شوند. مشاهده فیلم حرکات بدن به همراه گزارش نوار مغز در تشخیص و درمان بیماری فرد به پزشک کمک می کند.

آزمایش نوار مغز سیار (aEEG) امکان پایش طولانی تر فعالیت مغز را در بیرون از محیط بیمارستان یا مطب فراهم کرده و در موارد محدود استفاده می شود. این آزمایش می تواند فعالیت مغز را به مدت چندین روز ثبت کرده و احتمال ثبت فعالیت یک تشنج را افزایش دهد. با این حال، عملکرد این دستگاه در تمایز تشنج های صرعی و غیر صرعی به خوبی انواع غیر متحرک نیست.

پس از آزمایش نوار مغز

پس از اتمام آزمایش، تکنسین الکترود ها یا کلاه حاوی آن ها را از سر فرد جدا می کند. در صورت عدم دریافت داروی آرام بخش، فرد هیچ عارضه جانبی را احساس نکرده و می تواند فعالیت های عادی خود را از سر گیرد. در صورت دریافت داروی آرام بخش، از بین رفتن اثرات دارو می تواند مدتی طول بکشد. در این موارد، فرد باید با یکی از دوستان یا آشنایان خود هماهنگ کند تا او را به خانه برساند. پس از بازگشت به خانه باید استراحت کرده و از رانندگی اجتناب کرد.

تفسیر آزمایش نوار مغز

تفسیر نتایج نوار مغز بر عهده پزشک متخصص مغز و اعصاب است. متخصص مغز و اعصاب پزشکی است که در تشخیص و درمان اختلالات سیستم عصبی بدن تخصص دارد. پزشک یک روز را مشخص می کند تا درباره نتایج آزمایش با بیمار صحبت کند.

نتایج طبیعی نوار مغز

امواج غیر طبیعی مغز

✔ صرع یا دیگر اختلالات تشنجی

✔ خونریزی غیر طبیعی یا هموراژی

✔ اختلال خواب

✔ آنسفالیت (تورم مغز)

✔ تومور

مرگ بافتی ناشی از انسداد جریان خون

✔ میگرن

✔ مصرف الکل یا دارو

✔ آسیب سرپ

در میان گذاشتن نتایج آزمایش با پزشک خود بسیار اهمیت دارد. قبل از مرور نتایج، نوشتن سوالات خود می تواند مفید باشد. در صورت ندانستن هر بخش از نتایج نوار مغز باید از پزشک خود سوال پرسید.

مقالات مرتبط

زنبیل خرید